Paratonerin Tarihçesi, Paratoner Nasıl Çalışır?

Alet: Paratoner
Mucit: Benjamin Franklin
Tarih: *
Kategori: Fizik
Amerikalı bilim ve devlet adamı Benjamin Franklin, yaptığı bir sürü deney sonunda, yerle bağlantısı olan sivri ma­denî uçların, çevrelerindeki elektrikli cisimlerin elektrik yüklerini çekip bo­şalttıklarını görerek, yıldırım siperini icat etmiştir.
Bu icat, bütün dünyada bomba gibi pat­lamış ve moda dünyasını bile etkilemiş­tir. O kadar ki bazı büyük şehirlerde, zarif kadınlar, sivri uçlarına yerde sü­rünen birer zincir takılı şemsiyelerle dolaşmaya başlamışlardı. Yıldırımların zararını önlemeye yara­yan yıldırım siperi, yapıların tepesine yerleştirilen ve üstünde bakır veya pla­tinden bir sivri uç bulunan 5-10 metre uzunluğunda bir demir çubuk ve bu­nunla toprak veya içinde su bulunan bir kuyu arasına çekilmiş bakır telden ibaret bir aygıttır.

Prensip olarak bir yıldırım siperinin etki alanının çapı. o yıldırım siperinin yerden yüksekliğine eşittir. Yıldırım siperi görevini en mükemmel şekilde yapabilecek olan düzen. Faraday kafesi'dir. Çağımızın betonarme yapılarında bu düzen kendiliğinden gerçekleşmekte­dir. Otomobil ve uçak gövdeleri de ma­denden yapıldıklarına göre yolcuları yıldırımın zararından koruyacak birer Faraday kafesi niteliğini taşırlar. Bilin­diği gibi, yıldırım, buluttan buluta ve­ya buluttan, yere elektrik boşalmasıdır. Bu olay sırasında apansız ve kırık çizgi biçiminde çakan geçici parıltıya da şim­şek adı verilir. Şimşek olayı sanıldığın­dan çok daha karmaşıktır. Önce üç, dört, bazan daha fazla sayıda ve saniye­nin yüzde biri kadar arayla gözle görül­meyen, kısmî boşalmalar meydana ge­lir. Kısmî boşalmaların hepsi de önce­kilerin yolunu izlerler. Bu öncü boşal­ma çizgilerinin sonuncusu, yerden 100-150 metre kadar yükseklikteki bir sevi­yeye varınca aşağıdan yukarıya çıkarak kendisini karşılayan elektrik boşalma­larıyla bağlantı kurar. İşte o anda, dö­nüş çizgisi denilen, 100.000 amper şiddetindeki elektrik akımıyla yüklü ve gözle görülür parıltı oluşur. Bu de­mektir ki fırtınalı havalarda etrafı ışı­ğa boğan şimşekler, sanıldığı gibi yere düşmezler, tersine göğe doğru yükse­lirler

0 yorum:

Yorum Gönder